Η ελευθερία αρχίζει από την πληροφόρηση. Και είναι ακριβώς η σχέση του ρεαλισμού με την πληροφόρηση που συντέλεσαν ώστε, όσοι φοβούνται την αδέσμευτη πληροφορία, να θεωρούν και το ρεαλισμό σαν μια δραστηριότητα επιλήψιμη. Αυτό το είδαμε στην προπολεμική Ιταλία, όταν ο φασισμός, για να κρατήσει την εξουσία, βρέθηκε στην ανάγκη να καταργήσει την ελεύθερη πληροφόρηση και να πείσει, με το καλό ή με το κακό, τους λογοτέχνες να μην καταγίνονται με τον ρεαλισμό. Η πληροφόρηση, φυσικά, δεν είναι κιόλας ρεαλισμός· έχει όμως κοινό με αυτόν ένα ουσιαστικό επίτευγμα: οδηγεί στην επίγνωση του τι συμβαίνει γύρω μας και πιο πέρα, στην πορεία του κόσμου, και, πιο συγκεκριμένα, στη συνειδητοποίηση του τι γίνεται για να πραγματοποιηθούν οι προσδοκίες της ανθρωπότητας, και ποιες αντιξοότητες προβάλλουν και ποιοι τις προκαλούν.